OR advies

Ondernemingsraden hebben bij uitstek te maken met fusies, integraties, acquisities en afstoting van activiteiten. Veelal is dit geen dagelijkse kost voor de leden van de ondernemingsraad. In de Wet op de Ondernemingsraden zijn advies- en instemmingsverplichtingen opgenomen.

De praktijk heeft uitgewezen dat in dit proces door het management een aantal veelvoorkomende fouten wordt gemaakt, waardoor de verwachte resultaten niet gerealiseerd worden. Door nadrukkelijk aandacht te besteden aan deze faalfactoren verloopt zo’n proces soepeler en levert deze sneller betere resultaten op.

We kunnen een ondernemingsraad in alle stadia van een transactie adviseren. Ook bij het integratieproces om tot 1 ondernemingsraad te komen. We zijn erop gericht om een advies uit te brengen die voor alle stakeholders binnen de onderneming van waarde is. Immers een goed uitgevoerde acquisitie, integratie of fusie kent zoveel mogelijk winnaars.

Ondernemingsraad integratie- en afsplitsingsadvies

 

Als het thema ondernemingsraad en fusie of de OR en fusie aan de orde komt, gaat het in essentie voor de ondernemingsraad om een verandering van zeggenschap over het bedrijf. De aandeelhouder of eigenaar draagt zijn zeggenschap over de onderneming over aan een andere partij. Dat kan op verschillende manieren:

  • Door de verkoop van de bedrijfsmiddelen zoals gebouwen, inventaris, voorraden, vorderingen en schulden. Er is dan sprake van een bedrijfsfusie. De onderneming krijgt een andere aandeelhouder of eigenaar.
  • Twee ondernemers gaan samen en vormen een nieuwe onderneming. Er is dan sprake van een juridische fusie. Immers de twee rechtsvormen worden er één.
  • De aandeelhouders verkopen hun aandelen aan een andere aandeelhouder. Er zijn dan nieuwe aandeelhouders. Als deze een meerderheidsbelang hebben, verandert de zeggenschapsverhoudingen in de organisatie.
  • Er kan ook een onderdeel van een bedrijf worden verkocht, een Carve Out of afsplitsing. Een andere ondernemer krijgt het, na de overdracht, voor het zeggen bij het gekochte onderdeel. Er ontstaan dan 2 of meer rechtspersonen.

Welke fasering is van belang voor de Ondernemingsraad in een fusie- of overname proces?

 

Elk fusie- of overnameproces verloopt gefaseerd. Als de ondernemingsraad invloed wil uitoefenen, is het belangrijk al vroeg in het proces te weten welke kant het uitgaat. Vandaar dat de fasering en wat daarin gebeurt wordt toegelicht en wordt gekoppeld aan de bevoegdheden van de ondernemingsraad.

De ondernemingsraad moet officieel om advies worden gevraagd als zij nog wezenlijke invloed kan uitoefenen. De praktijk is vaak anders. Vaak legt de bestuurder het voorgenomen besluit tot fusie of overname ter advisering voor als partijen al veel zaken hebben afgesproken. Daarom is het belangrijk al vroeg te weten hoe een fusie of overname zich kan aankondigen. De fasering is:

  • Fase 1: Strategie, aanleiding en motieven;
  • Fase 2: Vooronderzoek;
  • Fase 3: Intentieverklaring en de Letter of Intent;
  • Fase 4: Due Diligence;
  • Fase 5: Overeenkomst;
  • Fase 6: Implementatie.

We kunnen een OR ondersteunen met:

De verkoop, fusie of overname kan een zinvolle optie zijn bij specifieke bedrijfsontwikkelingen. Bijvoorbeeld overcapaciteit op de markt, te weinig (innovatief)vermogen om een goede marktpositie te houden of te ontwikkelen, financiële problemen, een aandeelhouder die zich wil terugtrekken of een wijziging in de strategie van de onderneming.

Een ondernemingsraad heeft vanwege de Wet op de Ondernemingsraden recht op informatie. Zij kan tenminste 2 keer per jaar met de bestuurder om tafel zitten om over de algemene gang van zaken en de toekomstverwachtingen te spreken. De ondernemingsraad kan in deze fase ook een deskundige inschakelen. Dit om bijvoorbeeld een analyse te laten maken van sterke en zwakke punten van het bedrijf, omgevingsontwikkelingen en mogelijke scenario’s voor de toekomst.  Het advies van de OR kan deze onderwerpen omvatten.

Als de noodzaak tot fusie of overname door de directie gevoeld wordt, gaat deze op zoek naar de invulling daarvan. Zij onderzoekt of er (geïnteresseerde) partners zijn die kunnen bieden wat de directie wil. Deze fase kenmerkt zich door de oriëntatie. Wie is wie, wat zijn voorwaarden, wat is de prijs, wat wordt geboden? Soms wordt er voorgesorteerd op de verwachte ontwikkelingen en vinden er interne reorganisaties of herstructureringen plaats. Dit om het bedrijf aantrekkelijk te maken voor een potentiële koper of aanstaande fusiepartner. In voorkomende gevallen wordt een MenA of Corporate Finance adviseur ingehuurd. Vooral om een partner, overnemende of over te nemen partij te zoeken en dit zoek- en onderhandelingstraject te begeleiden.

Een melding van de bestuurder dat men, eventueel met begeleiding, op zoek gaat naar potentiële partners of mogelijke kopers moet plaats vinden in het overleg met de ondernemingsraad. Het gesprek over de algemene gang van zaken en toekomstverwachtingen is een prima platform voor dit thema. Deze melding kan namelijk leiden tot een toekomstige adviesaanvraag. Als de directie het besluit neemt om een MenA deskundige in te huren, moet zij advies van de ondernemingsraad vragen op basis van WOR artikel 25 lid 1 n.

Nadat er voldoende georiënteerd is, de verschillende kandidaten zijn vergeleken, en er vaak één potentiële kandidaat overblijft, start men vaak de onderhandelingen. Deze zullen tot een definitief besluit over een fusie of overname moet leiden. Deze fase besluit men met een voorovereenkomst die vastgelegd wordt in een Intentieverklaring of een Letter of Intent (LOI). Hierin worden bindende afspraken over de vervolgstappen inclusief planningen tijdpad opgenomen. Meestal is er dan al een aanzienlijke mate van overeenstemming over de prijs en aanvullende voorwaarden. Deze LOI wordt vaak gekoppeld aan een melding aan de mededingings-autoriteiten, de SER of de Europese Commissie. Na het tekenen van de Letter of Intent wordt de voorgenomen overname of fusie dan ook meestal bekendgemaakt.De ondernemingsraad heeft het adviesrecht over de Intentieverklaring respectievelijk de Letter of Intent. De ondernemingsraad moet op het moment dat zij nog wezenlijke invloed uit kan oefenen om een adviesbeslissing worden gevraagd. Als eenmaal deze LOI is getekend heeft de ondernemingsraad alleen nog maar invloed op de gevolgen. Dus het is belangrijk een duidelijk beeld te hebben over de gevolgen van de voorgenomen transactie.

Nu koper en verkoper elkaar serieus als potentiële partners ziet gaan de boeken open en worden de organisaties tegen het licht gehouden. In deze fase zijn vooral de financiële-, juridische-, en belastingexperts actief. Van groot belang is dat er ook een Integratie Due Diligence wordt ingeregeld. Deze geeft antwoord op de vraag ‘Hoe wordt de fusie of integratie georganiseerd.

Tot 80% van de integraties gaat fout omdat dit voorbereidende onderdeel onvoldoende aandacht krijgt. Met de resultaten van het totale Due Diligence onderzoek worden de voorwaarden en condities van de transactie aangescherpt.Als de bestuurder externe deskundigen bij dit traject inschakelt heeft de ondernemingsraad adviesrecht bij de keuze en de opdracht van deze deskundige. De ondernemingsraad kan dit moment gebruiken om aan te geven welke zaken nog goed onderzocht moeten worden, wil zij een positief advies geven.

Nadat de uitkomsten van het DD onderzoek op tafel liggen, vinden de definitieve onderhandelingen plaats. Dit leidt tot het definitief besluit om al dan niet te fuseren of een overname te doen en tegen welke financiële randvoorwaarden. De ondernemingsraad moet hierover een adviesaanvraag krijgen. Dit is het moment voor de OR om de details te controleren en om nog ‘alle velden’ langs te gaan, een commissaris of toezichthouder uit te nodigen om de voorgenomen plannen door te spreken.De ondernemingsraad kan in dit stadium een deskundige inhuren of begeleiding vragen op basis van WOR art. 16. Dit om bijvoorbeeld het fusie- en integratieplan, de businesscase, de begroting en de financiële randvoorwaarden tegen het licht te houden evenals te adviseren over de antwoorden op de adviesaanvraag.

Het fusie- of overnamebesluit is genomen. De transactie moet uitgevoerd worden. Een duidelijk integratie- of fusieplan met aandacht voor faalfactoren en alle aspecten van het business model, het financiële en het operating model is belangrijk. Tot 80% van de transacties leveren niet op waarvoor betaald is. Dit met alle gevolgen voor medewerkers, aandeelhouders, toeleveranciers en klanten. De belangrijkste fouten treft u hier aan.

De ondernemingsraad dient de integratie of fusie actief te volgen en dient regelmatig de resultaten van het implementatieplan met de bestuurder te bespreken. Verder is het belangrijk om het contact te houden met de bij de fusie of integratie betroffen medewerkers zodat er een beeld ontstaat hoe de integratieactiviteiten op de werkvloer worden beleefd en de OR de knelpunten snel kan rapporteren.

Previous

Next

Wilt jij alle ontwikkelingen rondom de Ondernemingsraad en integratie nog eens nalezen? Download onze whitepaper over integraties. Ook is het mogelijk om als OR lid vrijblijvend een online Bedrijfsintegratie Quick Scan uit te voeren. Dit geeft jou snel inzicht in de meest voorkomende onderwerpen, issues kansen en bedreigingen bij een integratie.

We maken ook graag tijd om met jou of met jouw OR vrijblijvend de actuele casus te bespreken. Bel met Harold de Bruijn of met Evert Oosterhuis op 036-202 2361. We zijn jou of jullie graag van dienst.